Στο επίκεντρο της έρευνας «Ακτινογραφία των Ψηφοφόρων» βρίσκονται κρίσιμα ερωτήματα για την κατανόηση της πολιτικής δράσης και συμπεριφοράς των πολιτών στην Ελλάδα. Το ερευνητικό project, αποσκοπεί στην εις βάθος διερεύνηση των ιδεολογικών και πολιτικών προσανατολισμών της ελληνικής κοινωνίας, υπερβαίνοντας τα περιορισμένα ερμηνευτικά πλαίσια των συμβατικών ερευνών κοινής γνώμης.
Στην «Ακτινογραφία των Ψηφοφόρων» επιδιώκεται η ανάδειξη των βασικών αξιακών και αντιληπτικών σχημάτων που διαμορφώνουν τον τρόπο σκέψης των πολιτών, καθώς και η ανάλυση των μεταβολών που έχουν επέλθει σε σύγκριση με προηγούμενες χρονικές περιόδους.
Το ερευνητικό πρόγραμμα που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2023 και σε βάθος χρόνου διαμορφώνει χρονοσειρές, οι οποίες θα αποτυπώνουν την ιδεολογική και πολιτική εξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας.
Συντονιστής του Project είναι ο Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, Αντώνης Γαλανόπουλος

To Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή παρουσιάζει το τρίτο κύμα της έρευνας “Ακτινογραφία των Ψηφοφόρων” (2023-2025-2026). Η φετινή έρευνα παρουσιάζει δύο σημαντικές ιδιαιτερότητες. Αρχικά, περιλαμβάνει νέα κόμματα που έχουν αναδιατάξει το πολιτικό τοπίο στη χώρα και δεύτερον πραγματοποιήθηκε και δημοσιεύεται λίγους μήνες πριν τις εκλογές του 2027.
Υπενθυμίζουμε ότι η τετραετία ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2027 και το απώτατο συνταγματικό όριο για την πραγματοποίηση των εκλογών είναι τα τέλη Ιουλίου του 2027. Ως εκ τούτου η έρευνα προσφέρει μια χαρτογράφηση των πολιτικών στάσεων και ιδεολογικών απόψεων των πολιτών λίγο πριν την τελική ευθεία για τις ερχόμενες κάλπες. Κρίσιμο για την προσέγγιση της έρευνας αυτής είναι πως πρόκειται για έρευνα που βασίζεται στις θέσεις και απόψεις που περιγράφουν ότι έχουν οι δυνητικοί ψηφοφόροι των κομμάτων. 1 Δεν βασίζεται σε παλαιότερη εκλογική συμπεριφορά ούτε προκαταβάλει την τελική επιλογή στις ερχόμενες εκλογές, καθώς η εκλογική συμπεριφορά μπορεί να αλλάξει το επόμενο κρίσιμο διάστημα.
Στο παρόν κείμενο θα εστιάσουμε σε μια επισκόπηση των βασικών αποτελεσμάτων που αφορούν το σύνολο των ψηφοφόρων και θα συζήτησουμε επιλεγμένα κρίσιμα ευρήματα για τους ψηφοφόρους συγκεκριμένων κομμάτων που φωτίζουν ορισμένες εν εξελίξει δυναμικές στις εκλογικές βάσεις των κομμάτων.
Η άποψη πως η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι, παρά τα όποια προβλήματά της, το καλύτερο πολίτευμα είναι εδραιωμένη στην ελληνική κοινωνία, με 8 στους 10 ψηφοφόρους να εκφράζουν σταθερά αυτή τη θέση και στα τρία κύματα της έρευνας (81,3% το 2026). Εντύπωση προκαλεί η μεγάλη πτώση της σχετικής θέσης μεταξύ των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ καθώς από το 96,2% του 2025 μετακινήθηκαν φέτος στο 73,6%. Προφανώς, με όλες τις ανακατατάξεις που έχουν συμβεί, οι δυνητικοί ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ του 2025 και αυτοί του 2026 είναι δύο πολύ διαφορετικά σύνολα. Η στάση αυτή μοιάζει περισσότερο με τη στάση του ΜέΡΑ25 και του ΚΚΕ, παρά με τη στάση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ. Ταυτόχρονα, όμως, όπως έχει καταγραφεί ξανά, μια εξίσου μεγάλη πλειοψηφία δηλώσει απογοητευμένη από τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην Ελλάδα σήμερα (75%). Τα μεγαλύτερα ποσοστά δυσαρέσκειας συναντώνται στους ψηφοφόρους της Συμμαχίας Ελλήνων (97,7%), της Ελπίδας για τη Δημοκρατία (97,4%) και του ΜέΡΑ25 (97,4%).
Αν και υπάρχει υψηλή στήριξη στη διεξαγωγή περισσότερων δημοψηφισμάτων ή ακόμα και λαϊκών συνελεύσεων (76,1%) με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας, οι ψηφοφόροι του κόμματος που είναι πιο επιφυλακτικοί ή ακόμα και ανοικτά απέναντι σε τέτοια αμεσοδημοκρατικά εργαλεία είναι οι δυνητικοί ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας (ποσοστό συμφωνίας: 46,4%). Από την άλλη, οι πολίτες συνολικά απορρίπτουν την ιδέα ενός ισχυρού πρωθυπουργού που θα έπαιρνε αποφάσεις χωρίς να λαμβάνει υπόψη το κοινοβούλιο και τις εκλογές (85,7%). Ήπια υποστήριξη αυτής της θέσης εντοπίζεται στους ψηφοφόρους της Συμμαχίας Ελλήνων (24,7%), της Φωνής Λογικής (22%) και του ΣΥΡΙΖΑ (21,5%).
Τέλος, η έρευνα καταγράφει την εμφάνιση ενός καθαρά αντιδημοκρατικού κόμματος. Οι δυνητικοί ψηφοφόροι του κόμματος “Συμμαχία Ελλήνων” πιστεύουν κατά πλειοψηφία (50,5% έναντι 41,4%) ότι η κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν είναι το καλύτερο πολίτευμα. Η αντιδημοκρατική στάση γίνεται ακόμα πιο σαφής όταν το 63,7% των δυνητικών ψηφοφόρων του ίδιου κόμματος θεωρεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μια δικτατορία είναι προτιμότερη της δημοκρατίας. Σε κανένα άλλο κόμμα αυτή η θέση δεν είναι πλειοψηφική, με το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό να συναντάται στους ψηφοφόρους της Φωνής Λογικής (34,9%) και το τρίτο στους ψηφοφόρους της Ελληνικής Λύσης (23,5%). Αξίζει να αναφέρουμε ότι παρατηρείται μια ήπια μετατόπιση των δυνητικών ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης σε πιο δημοκρατικές στάσεις. Για παράδειγμα: +16% σε σχέση με το 2025 υπέρ της θέσης οτι η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι το καλύτερο πολίτευμα, -24,4% στην υποστήριξη υπέρ της δικτατορίας έναντι της δημοκρατίας σε ορισμένες συνθήκες (47,9% το 2025, 23,5% το 2026). Η μετατόπιση αυτή ενδεχομένως να προέρχεται από τη δημοσκοπικά εμφανιζόμενη διεύρυνση της εκλογικής επιρροής του κόμματος, πιθανώς σε ψηφοφόρους οι οποίοι φέρνουν μαζί τους πιο δημοκρατικές ευαισθησίες.
Η διάκριση αριστερά-δεξιά σταθερά και στις τρεις έρευνες του Eteron παραμένει σημαντική για περίπου 1 στους 3 ψηφοφόρους, χωρίς σημαντικές αλλαγές (36,1% το 2023, 32,9% το 2025, 35,9% το 2026). Οι ψηφοφόροι που πιστεύουν περισσότερο στη σημασία αυτής της διάκρισης σήμερα είναι αυτοί του ΚΚΕ (63,3%) και της ΕΛΑΣ (62,8%). Στον αντίποδα, οι ψηφοφόροι της Ελληνικής Λύσης (13,4%) και της Ελπίδας για τη Δημοκρατία (21,4%) απορρίπτουν περισσότερο τη διάκριση αυτή. Η αναγνώριση της σημασίας της διάκρισης έχει παρατηρηθεί ότι συνδέεται με μια πιο αριστερή (ή κεντρο-αριστερή) αυτο-τοποθέτηση στον σχετικό ιδεολογικό άξονα.
Στην αυτο-τοποθέτηση αυτή, το σύνολο των ψηφοφόρων τοποθετείται σχεδόν ακριβώς στο κέντρο του ιδεολογικό άξονα (0=Αριστερά και 10=Δεξιά), με ένα γενικό σκορ 5,23. Οι ψηφοφόροι του κόμματος που τοποθετούνται πιο δεξιά στο πολιτικό φάσμα είναι αυτοί της Συμμαχίας Ελλήνων (8,59). Τα τρία πιο δεξιά κόμματα με βάση την αυτο-τοποθέτηση των ψηφοφόρων τους είναι η Συμμαχία Ελλήνων, η Φωνή Λογικής (7,49) και η Νέα Δημοκρατία (7,32). Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι ψηφοφόροι της Ελληνικής Λύσης εμφανίζονται πιο κεντροδεξιοί από αυτούς της Νέας Δημοκρατίας (6,12 -διαφορά που υπερβαίνει τη μια μονάδα). Πιο αριστερά στο πολιτικό φάσμα αυτο-τοποθετούνται οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ (2,13). Τα τρία πιο αριστερά κόμματα με βάση την αυτο-τοποθέτηση των ψηφοφόρων τους είναι το ΚΚΕ, το ΜέΡΑ25 (2,32) και η ΕΛΑΣ (3,08). Αν πρέπει να οριοθετήσουμε τους ψηφοφόρους μεταξύ αριστεράς και κεντροαριστεράς, ως σύνολα οι ψηφοφόροι των ΚΚΕ και ΜέΡΑ25 τοποθετούνται πιο καθαρά στη Αριστερά και αυτοί των ΕΛΑΣ και ΣΥΡΙΖΑ (3,57) τείνουν προς την κεντρο-αριστερά. Πιο κοντά στη μέση του άξονα και ελαφρώς προς τα αριστερά συγκεντρώνονται οι ψηφοφόροι των παρακάτω κομμάτων: Δημοκράτες-Προοδευτικό Κέντρο (4,72), Πλεύση Ελευθερίας (4,57), ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ (4,52). Προς την κεντρο-δεξιά κινούνται με βάση την αυτο-τοποθέτησή τους οι ψηφοφόροι της Ελπίδας για τη Δημοκρατία (5,57). Οι παραπάνω αυτο-τοποθετήσεις υποδεικνύουν ότι σε πολλές περιπτώσεις οι ψηφοφόροι των κομμάτων δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με την τοποθέτηση των ίδιων των κομμάτων στον πολιτικό χάρτη, όπως αυτή θα μπορούσε να εξαχθεί από τον λόγο της ηγεσίας και των στελεχών ή τις προγραμματικές θέσεις που αυτά εκφράζουν.
Αντίστοιχη είναι εν πολλοίς η τοποθέτηση των πολιτών και στο δίλημμα συστημικός-αντισυστημικός. Η πλειοψηφία απορρίπτει τη διάκριση, με το 37,6% να δηλώνει ότι δεν τους εκφράζει η διάκριση και το 25,5% να δηλώνει ότι δεν ταυτίζεται ούτε με τον έναν ούτε με τον άλλον προσδιορισμό. Ταύτιση με μια εκ των δύο θέσεων παρουσιάζει μόλις το 30,7%. Οι ψηφοφόροι της ΝΔ είναι οι μόνοι που δηλώνουν κατά κύριο λόγο συστημικοί με ποσοστό 36,6%. Τον αντισυστημισμό επιλέγουν περισσότερο οι ψηφοφόροι της Συμμαχίας Ελλήνων (47,1%) και ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά οι ψηφοφόροι των ΜέΡΑ25 (36%), Δημοκράτες (31,9%) και Πλεύσης Ελευθερίας (30,5%).
Σταθερά και στις τρεις έρευνες η πρώτη τριάδα των πιο δημοφιλών ιδεολογικών προσδιορισμών είναι η σοσιαλδημοκρατία, ο φιλελευθερισμός και ο δημοκρατικός σοσιαλισμός. Ενδιαφέροντα στοιχεία είναι η διατήρηση της σοσιαλδημοκρατίας ως επικρατέστερου ιδεολογικού προσδιορισμού και η μείωση της απόστασης μεταξύ φιλελευθερισμού και δημοκρατικού σοσιαλισμού σε λιγότερο από μια μονάδα (από 3,7% το 2023 σε 0,7% το 2026). Ο φιλελευθερισμός τροφοδοτείται κατά κύριο λόγο από τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας που επιλέγουν αυτόν τον προσδιορισμό με ποσοστό 42,1%. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει ελαφρά κάμψη σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές (45,7% το 2025, 44,3% το 2023). Ο δεύτερος επικρατέστερος προσδιορισμός στους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας είναι αυτός του νεοφιλελευθερισμού (17,8%), όπως και στις δυο προηγούμενες χρονιές.
Οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ ταυτίζονται περισσότερο (59,6%) με τη σοσιαλδημοκρατία και ένας στους πέντε (19,7%, αυξημένο κατά 2,7% από το 2025) επιλέγει τον δημοκρατικό σοσιαλισμό.
Σημαντικό ποσοστό ταύτισης με τη σοσιαλδημοκρατία παρουσιάζουν και οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ (36,5%). Η σοσιαλδημοκρατία είναι ο πρώτος ιδεολογικός προσδιορισμός μεταξύ των ψηφοφόρων του κόμματος με μικρή διαφορά από τον δεύτερο που είναι ο δημοκρατικός σοσιαλισμός (33,9%). Πρόκειται για μια μικρή διαφοροποίηση από τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ του 2025 και του 2023 που δήλωναν ταύτιση πρώτα με τον δημοκρατικό σοσιαλισμό (και έπειτα με τη σοσιαλδημοκρατία), και μάλιστα σε υψηλότερα ποσοστά (54,5% το 2025, 40,4% το 2023). Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός συναντά πια το μεγαλύτερο ποσοστό του στο ΜέΡΑ25 (36,2%). Συγκεχυμένη είναι η εικόνα στους σημερινούς δυνητικούς ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, που είναι μοιρασμένοι μεταξύ σοσιαλδημοκρατίας (28,9%) και δημοκρατικού σοσιαλισμού (28,7%), ενώ έχει εμφανιστεί με υψηλό ποσοστό και ο κομμουνισμός (16,1%, από 5,7% το 2025). Το τελευταίο ενδεχομένως σχετίζεται και με τη συρρίκνωση της επιρροής του κόμματος στην πιο παραδοσιακή εκλογική του βάση.
Ο εθνικισμός παρουσιάζει πολύ ελαφρά και σταδιακή αύξηση, φτάνοντας το 2026 το 8,7% του εκλογικού σώματος (6,1% το 2023, 7,7% το 2025). Τροφοδοτείται κατά κύριο λόγο από τους ψηφοφόρους της Συμμαχίας Ελλήνων, καθώς 3 στους 4 (77,3%) δυνητικούς ψηφοφόρους του κόμματος δηλώνουν εθνικιστές. Με μεγάλη διαφορά ακολουθούν οι ψηφοφόροι της Φωνής Λογικής (33,1%) και της Ελληνικής Λύσης (28,5%).
Ένα εξαιρετικά παράδοξο μείγμα δυνητικών ψηφοφόρων εμφανίζεται να έχει η Ελπίδα για τη Δημοκρατία, καθώς ενσωματώνει τουλάχιστον τρεις αντιθετες ιδεολογικές κατευθύνσεις με διψήφια ποσοστά προτίμησης. Το 22,9% των ψηφοφόρων της επιλέγει τη σοσιαλδημοκρατία, το 15,3% τον φιλελευθερισμό, το 13,4% τον δημοκρατικό σοσιαλισμό και το 11% τον εθνικισμό. Το δεύτερο παράδοξο στο οποίο αξίζει να σταθούμε είναι η σύνθεση ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης. Αν και ο πρώτος προσδιορισμός παραμένει ο εθνικισμός (28,5%), αμέσως μετά εντοπίζουμε μια σημαντική μετατόπιση. Στην έρευνα του 2025 και του 2023, οι επόμενοι δυο προσδιορισμοί ήταν ο φιλελευθερισμός και ο συντηρητισμός. Στοιχεία που περιέγραφαν ένα αμιγώς δεξιό και κεντρο-δεξιό εκλογικό ακροατήριο. Στην έρευνα του 2026, οι δυο επόμενοι προσδιορισμοί των δυνητικών ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης, μετά τον εθνικισμό, είναι ο δημοκρατικός σοσιαλισμός (14%) και η σοσιαλδημοκρατία (13%), υποδεικνύοντας ενδεχομένως μια εν εξελίξει επιχείρηση του κόμματος να απευθυνθεί σε πιο “κεντρώα” κοινά.


Στον δρόμο για τις κάλπες, η δημόσια συζήτηση εστιάζει στις προοπτικές κυβερνησιμότητας της χώρας. Είναι εφικτή η αυτοδυναμία; Ποιες μετεκλογικές συνεργασίες είναι δυνατές; Στην έρευνα εξετάζουμε ποια ευρύτερη παράταξη, η κεντρο-δεξιά ή κεντρο-αριστερά, μπορεί σύμφωνα με τους πολίτες να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα. Το εκλογικό σώμα εμφανίζεται τριχοτομημένο με την κεντρο-αριστερά να έχει ελαφρύ προβάδισμα έναντι της κεντρο-δεξιάς. Αξίζει να αναφερθεί ότι η ψαλίδα μεταξύ των δυο κλείνει σταθερά (+4,5% το 2023, +3,6% το 2025, +1,7% το 2026)


Την επιλογή της κεντρο-δεξιάς διακυβέρνησης επιλέγουν με εμφατικό τρόπο οι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας (84,5%). Εκτός αυτών, πλειοψηφία υπέρ της κεντρο-δεξιάς διακυβέρνησης συναντάμε μόνο στους δυνητικούς ψηφοφόρους της Φωνής Λογικής (52,8%). Πλειοψηφίες υπέρ της κεντρο-αριστερής διακυβέρνησης εντοπίζονται σε διαφορετικό βαθμό μεταξύ των ψηφοφόρων των παρακάτω κομμάτων: ΕΛΑΣ (86,5%), ΣΥΡΙΖΑ (77,6%), ΜέΡΑ25 (75,3%), Δημοκράτες-Προοδευτικό Κέντρο (70%), ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ (59,6%) και ΚΚΕ (55,6%). Εντύπωση προκαλεί το σχετικά χαμηλό ποσοστό επιλογής της κεντρο-αριστεράς που παρουσιάζουν οι δυνητικοί ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ (χαμηλότερο κατά 6,5% από την έρευνα του 2025), με έναν στους δέκα ψηφοφόρους (11,5%) του κόμματος να επιλέγει την κεντρο-δεξιά ως την παράταξη που θα εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον. Τη θέση πως καμία εκ των δύο παρατάξεων δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα εκφράζουν κυρίως οι δυνητικοί ψηφοφόροι της Ελληνικής Λύσης (54,4%), της Ελπίδας για τη Δημοκρατία (54,2%), της Συμμαχίας Ελλήνων (49,9%) και των αναποφάσιστων (47,6%).
Σταθερό εύρημα και των τριών ερευνών συνιστά η χαμηλή εμπιστοσύνη των πολιτών στους υπό εξέταση θεσμούς. Τα ΜΜΕ (8,4%) και τα πολιτικά κόμματα (16,1%) συγκεντρώνουν τα χαμηλότερα ποσοστά εμπιστοσύνης μεταξύ των οκτώ θεσμών. Οι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας εμπιστεύονται κατά πλειοψηφία τους 6 από τους 8 θεσμούς (με εξαίρεση τα κόμματα και τα ΜΜΕ) και κυρίως τον θεσμό του πρωθυπουργού με ποσοστό που αγγίζει το 85%.
Οι ψηφοφόροι τριών κομμάτων εμφανίζονται πιο δύσπιστοι, καχύποπτοι με τους υπό εξέταση θεσμούς. Οι δυνητικοί ψηφοφόροι του κόμματος Συμμαχία Ελλήνων παρουσιάζουν μονοψήφια ποσοστά εμπιστοσύνης απέναντι και στους 8 θεσμούς, οι δυνητικοί ψηφοφόροι του κόμματος Ελπίδα για τη Δημοκρατία απέναντι σε 6 από τους 8 και οι δυνητικοί ψηφοφόροι του ΜέΡΑ25 απέναντι σε 4 από τους 8. Οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ παρουσιάζουν μονοψήφια ποσοστά εμπιστοσύνης μόνο απέναντι στα ΜΜΕ.
Μετά την ιδεολογική και αξιακή χαρτογράφηση των ψηφοφόρων, θα ήταν κρίσιμο να εξετάσουμε και τη στάση των πολιτών απέναντι σε συγκεκριμένα ζητήματα και πολιτικές επιλογές. Όπως έχει καταγραφεί ξανά, οι ψηφοφόροι εμφανίζονται ιδιαίτερα αυστηροί στα ζητήματα νόμου και τάξης. Το 80,2% του συνόλου των πολιτών θεωρεί ότι η αυστηροποίηση των ποινών είναι απαραίτητη για να υπάρξει ασφάλεια στη χώρα. Υψηλά ποσοστά διαφωνίας με αυτή τη θέση παρουσιάζουν οι ψηφοφόροι του ΜέΡΑ25 (41,8%) και του ΚΚΕ (40%), ακολουθούμενοι από αυτούς του ΣΥΡΙΖΑ (35,4%) και της ΕΛΑΣ (33,5%). Παρά αυτά τα ποσοστά διαφωνίας, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων και αυτών των κομμάτων στηρίζει την αυστηροποίηση των ποινών. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι παρατηρείται μια γενικευμένη στροφή προς την αυστηροποίηση. Χαρακτηριστικά, στην έρευνα του 2025 οι ψηφοφόροι του ΜέΡΑ25 ήταν οι μόνοι που είχαν πλειοψηφία έναντι της αυστηροποίησης, ενώ φέτος συντάχθηκαν και αυτοί πλειοψηφικά με την σκληρή στάση (52,5%, +16,3% από το 2025). Τάση υπέρ της αυστηροποίησης εμφανίζεται, επίσης, στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ (+9,6%).
Η υποστήριξη της επαναφοράς της θανατικής ποινής παραμένει στα ίδια επίπεδα στο σύνολο των πολιτών με 4 στους 10 ερωτώμενους να τάσσεται υπέρ της (41,4%). Τα χαμηλότερα ποσοστά υποστήριξης αυτής της θέσης εντοπίζονται στους ψηφοφόρους του ΜέΡΑ25 (15,8%), του ΚΚΕ (17,7%) και του κόμματος Δημοκράτες-Προοδευτικό Κέντρο (18,2%). Ακολουθούν οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ (25,4%) και του ΠΑΣΟΚ (27,9%). Αξίζει να αναφέρουμε ότι πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό υποστήριξης της θέσης αυτής μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ: 41,8% το 2023, 31,1% το 2025, 27,9% το 2026 και μεταξύ των ψηφοφόρων του ΚΚΕ: 32% το 2023, 24,7% το 2025, 17,7% το 2026. Αντίθετα, ανησυχητική είναι η μεγάλη αύξηση στην υποστήριξη επαναφοράς της θανατικής ποινής που εκφράζουν οι σημερινοί δυνητικοί ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ (39,6%, έναντι 18,8% το 2025).
Πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης που συνδέεται στον δημόσιο λόγο με το ζήτημα της ασφάλειας είναι και το μεταναστευτικό. Είναι σταθερή και μαζική (78,8%) η αίσθηση των πολιτών οτι ο αριθμός των μεταναστών στη χώρα μας τα τελευταία δέκα χρόνια είναι υπερβολικά μεγάλος. Όλα τα κόμματα παρουσιάζουν πλειοψηφίες (άνω του 50%) υπέρ αυτής της θέσης. Μόνο οι ψηφοφόροι του ΜέΡΑ25 (56,6%) και της ΕΛΑΣ (56,8%) έχουν ποσοστό στήριξης αυτής της θέσης κάτω του 60%. Να σημειωθεί ότι τέτοια πλειοψηφική θέση δεν υπήρχε στους ψηφοφόρους του ΜέΡΑ25 το 2025 (32,8%). Σοβαρή είναι η μετατόπιση των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ που συντάσσονται με αυτή τη θέση πλέον μαζικά (78,1%, +25,4%). Πρόκειται για άλλη μια διαφοροποίηση που εμφανίζεται στην παρούσα έρευνα μετά την αναδιάταξη του δυνητικού εκλογικού σώματος του ΣΥΡΙΖΑ.
Με δεδομένη την παραπάνω εικόνα, παρατηρείται μια αυξανόμενη αρνητική αξιολόγηση της μετανάστευσης. Η πλειοψηφία των πολιτών (60,2%) διαφωνεί με τη θέση ότι η παρουσία των μεταναστών κάνει καλό στη χώρα. Η απήχηση αυτής της στάσης αυξάνεται σταδιακά σε κάθε έρευνα του Ινστιτούτου έως σήμερα. Τα κόμματα που οι ψηφοφόροι τους εκφράζουν μια θετική -αν και χαμηλή- αξιολόγηση της παρουσίας μεταναστών είναι αυτοί του ΚΚΕ (63,8%), του ΜέΡΑ25 (59,7%), της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (56,5%) και του κόμματος Δημοκράτες-Προοδευτικό Κέντρο (54,2%). Μεγάλη στροφή προς την αρνητική αξιολόγηση πραγματοποίησαν οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ (από 22,8% το 2025 σε 47,6% το 2026). Την ίδια στιγμή, οι πολίτες στηρίζουν (62,7%) την άποψη ότι τα παιδιά των νόμιμων μεταναστών που γεννιούνται στην Ελλάδα θα πρέπει να παίρνουν απευθείας την ελληνική υπηκοότητα. Βασικές εξαιρέσεις αποτελούν οι ψηφοφόροι των παρακάτω κομμάτων που παρουσιάζουν χαμηλά ποσοστά στήριξης αυτής της θέσης: Συμμαχία Ελλήνων (15,8%), Φωνή Λογικής (30,6%) και Ελληνική Λύση (31,8%).

Περνώντας στο πεδίο της οικονομίας, δύο στους τρεις ψηφοφόρους, όπως και στις προηγούμενες έρευνες, εκφράζουν σταθερά τη θέση ότι το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει περισσότερο στην ελληνική οικονομία για να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες ανάπτυξης. Οι ψηφοφόροι του κόμματος που διαφωνούν με ένταση με την κρατική παρέμβαση είναι αυτοί της Φωνής Λογικής (58,7%), ακολουθούμενοι από τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας που είναι σχετικά μοιρασμένοι (50,5% έναντι 47,7%). Οι ψηφοφόροι ΕΛΑΣ (90,1%) και ΜέΡΑ25 (86,2%) στηρίζουν συντριπτικά τη μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση στην οικονομία, ακολουθούμενοι από αυτούς του ΣΥΡΙΖΑ (81,8%) και του ΚΚΕ (81,7%). Την τάση αυτή ακολουθεί και η Ελληνική Λύση (72%, +13,3% από το 2025) και το ΠΑΣΟΚ (70,9%, +6,2% από το 2025).
Όπως και στην έρευνα του 2025, το αίτημα για περισσότερη κρατική παρέμβαση συνδυάζεται την ίδια στιγμή με ένα αίτημα μείωσης των φόρων, ακόμα κι αν αυτή φέρει λιγότερη κοινωνική ασφάλεια, παιδεία και υγεία. Στο σύνολο των ερωτώμενων, το 42,2% στηρίζει τη μείωση των φόρων, ακόμα και με τέτοιο κόστος, ενώ το 31,2% αποδέχεται τους περισσότερους φόρους για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους. Μεγάλη μερίδα πληθυσμού δεν παίρνει θέση (26,6%). Τα ποσοστά είναι ουσιαστικά αμετάβλητα σε σχέση με το 2025. Το αίτημα μείωσης των φόρων είναι ισχυρό στους ψηφοφόρους της της Ελληνικής Λύσης (63,6%) και της Φωνής Λογικής (58,3%). Θετικό ισοζύγιο υπερ της ανάγκης αυξημένης φορολογίας για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους και των κρατικών παροχών καταγράφεται στους ψηφοφόρους των παρακάτω κομμάτων: ΜέΡΑ25 (+6,6%), ΕΛΑΣ (+6,5%) και ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ (+2,3%). Κόμματα της αριστεράς και της κεντρο-αριστεράς τείνουν να αντιλαμβάνονται ότι το κράτος χρειάζεται πόρους για να ασκήσει κοινωνική και αναδιανεμητική πολιτική. Οι ψηφοφόροι του κυβερνητικού κόμματος είναι απολύτως μοιρασμένοι (41,5% έναντι 41,6%), ενδεχομένως και γιατί το κόμμα που στηρίζουν είναι αυτή τη στιγμή υπεύθυνο για την ασκούμενη φορολογική πολιτική.
Ένα ζήτημα που απασχόλησε έντονα τον δημόσιο διάλογο το προηγούμενο διάστημα και σχετίζεται με την αντίληψη του δημοσίου συνολικά είναι η λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η άποψη πως η ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να παραμείνει δημόσια και να μην λειτουργήσουν ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι πλειοψηφική (55,8%) στην ελληνική κοινωνία, και μάλιστα με αυξητική τάση σε σύγκριση με την έρευνα του 2025 (+5,6%). Μόνο το 38% υποστηρίζει την ισοτιμία δημοσίων και ιδιωτικών πανεπιστημίων. Πλειοψηφική θέση υπέρ του αποκλειστικά δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης συναντάμε στους ψηφοφόρους των περισσότερων κομμάτων: ΣΥΡΙΖΑ (88,3%), ΜέΡΑ25 (87,1%), ΚΚΕ (87%), ΕΛΑΣ (84,9%), Ελληνική Λύση (74,3%), Ελπίδα για τη Δημοκρατία (72,6%), Πλεύση Ελευθερίας (67,1%), Συμμαχία Ελλήνων (56,9%), ΠΑΣΟΚ (51,9%). Μεγάλη πλειοψηφία υπερ των ιδιωτικών πανεπιστημίων εντοπίζεται μόνο στους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας (81,6%) και πολύ μικρότερες πλειοψηφίες στο κόμμα Δημοκράτες-Προοδευτικό Κέντρο (56,7%) και στη Φωνή Λογικής (53,4%). Αξίζει να σχολιάσουμε δύο σημεία εδώ. Αρχικά, οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ μετακινήθηκαν αισθητά, παρουσιάζοντας μια τάση+9 μονάδων υπέρ του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης, ανατρέποντας τη θέση που είχαν εκφράσει το 2025 (50,1% υπέρ της ισοτιμίας ιδιωτικών και δημοσίων πανεπιστημίων). Το δεύτερο στοιχείο είναι η εμφατική διαφοροποίηση των ψηφοφόρων του κόμματος Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη με τη θέση του κόμματος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Η συντριπτική πλειοψηφία (84,9%) τάσσεται κατά της λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, παρά τη θέση του κόμματος ότι χρειάζεται ένα άλλο πλαίσιο λειτουργίας τους.
Η παρούσα έρευνα χαρτογραφεί τις πολιτικές, ιδεολογικές και αξιακές στάσεις των Ελλήνων ψηφοφόρων στο τέλος της χρονιάς και πριν εισέλθουμε ως κοινωνία στην τελική στροφή προς τις εκλογές του 2027. Το πρώτο σημαντικό εύρημα είναι πως η γενική εικόνα στο σύνολο των ψηφοφόρων δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες μεταβολές. Μεταβολές παρατηρούνται σε επιμέρους ζητήματα, όπως ενδεικτικά στο μεταναστευτικό με την κλιμάκωση της αρνητικής αξιολόγησης της παρουσίας μεταναστών στη χώρα. Οι μεταβολές, ωστόσο, τείνουν σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις προς την ίδια κατεύθυνση: δεν ανατρέπουν τις θέσεις που είχαν εκφραστεί το 2025.
Στα επιμέρους σύνολα των ψηφοφόρων των κομμάτων παρατηρούνται μεταστροφές. Δυο χαρακτηριστικές τέτοιες περιπτώσεις είναι οι σημερινοί δυνητικοί ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ και οι ψηφοφόροι της Ελληνικής Λύσης. Οι πρώτοι εμφανίζουν μεγάλες αλλαγές, με διακυμάνσεις της τάξης των 10 και 20 μονάδων, σε ζητήματα όπως η φορολογία, η ασφάλεια, το μεταναστευτικό και άλλα. Οι δεύτεροι παρουσιάζουν σε ορισμένες ερωτήσεις της έρευνας μια πιο “φιλο-δημοκρατική” στάση από ο,τι παλιότερα. Μια υπόθεση που θα πρέπει να εξεταστεί είναι ότι υπάρχει μια αναδιάταξη της εκλογικής βάσης του κόμματος ή μια προσέλκυση ψηφοφόρων με διαφορετικό πολιτικό προφίλ (στοιχείο που ενδεχομένως ταιριάζει με την τουλάχιστον δημοσκοπική αύξηση της επιρροής του κόμματος). Χαρακτηριστικό εύρημα συνιστά επίσης η αυτο-τοποθέτηση των ψηφοφόρων του κόμματος στα “αριστερά” των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας. 2
Η έρευνα που παρουσιάζουμε είναι η πρώτη αντίστοιχη έρευνα που καταγράφει τις στάσεις και αντιλήψεις των δυνητικών ψηφοφόρων των νέων κομμάτων που έκαναν την εμφάνισή τους το τελευταίο διάστημα. Στην περίπτωση των ψηφοφόρων της Συμμαχίας Ελλήνων δεν εντοπίζεται κάποια έκπληξη. Πρόκειται για ένα καθαρό κόμμα της άκρας δεξιάς, με υψηλή ταύτιση με τον εθνικισμό και σαφείς αντιδημοκρατικές θέσεις. Οι ψηφοφόροι του κόμματος Ελπίδα για τη Δημοκρατία δεν εμφανίζουν ιδιαίτερη ιδεολογική συνοχή με βάση τους ιδεολογικούς προσδιορισμούς με τους οποίους ταυτίζονται. Το ιδεολογικά κατακερματισμένο αυτό σύνολο ψηφοφόρων συνέχεται κυρίως από μια απογοήτευση ή δυσπιστία απέναντι στη λειτουργία των θεσμών, της δημοκρατίας και απέναντι στο παλιό πολιτικό σύστημα. Οι ψηφοφόροι της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης έχουν ένα σαφώς αριστερό πολιτικό προφίλ, με καθαρές θέσεις στα περισσότερα ζητήματα που εξετάζονται στην παρούσα έρευνα.
Κλείνοντας, ένα εύρημα που χρήζει προσοχής είναι η συνεχιζόμενη μείωση της απόστασης μεταξύ κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς στην εκτίμηση των ψηφοφόρων σχετικά με το ποιά παράταξη μπορεί να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα. Το δίλημμα της διακυβέρνησης της χώρας είναι μπροστά για τους Έλληνες πολίτες και αυτοί θα το επιλύσουν με τη συμμετοχή και την επιλογή τους στις επερχόμενες εθνικές εκλογές του 2027.