Τετάρτη του Βιβλίου #20 // «Un armer d’albedo grande… pieno de libri di stampa» | Ουρανία Καραγιάννη

«Un armer d’albedo grande… pieno de libri di stampa»

Αρχειακές αναφορές για βιβλία και ιδιωτικές βιβλιοθήκες σε ελληνικές οικίες της Βενετίας (17ος αιώνας)

Διέθεταν βιβλία τα ελληνικά σπίτια της Βενετίας τον 17ο αιώνα; Είχαν δωμάτια με χρήση
γραφείου και βιβλιοθήκης, ή, η ύπαρξη ειδικών επίπλων εξυπηρετούσε τις ανάγκες
ασφαλούς αποθήκευσης και φύλαξης, καθώς και ανάγνωσης; Καταγράφεται συνύπαρξη
έντυπων βιβλίων με άλλα χειρόγραφα ή και κατάστιχα ποικίλου περιεχομένου; Ποιες ήταν οι
θεματικές των καταγεγραμμένων βιβλίων, αλλά και τα ενδιαφέροντα των κατόχων τους; Πώς
το στοιχείο αυτό συνδέεται με την επαγγελματική ιδιότητα του διαθέτη; Εντέλει, μέσω των
αρχειακών πληροφοριών αναδύονται στοιχεία για τη συγκρότηση βιβλιοθηκών και τη
συνήθεια της ανάγνωσης και πως αυτή αποτυπώνεται στην καθημερινότητα οικιών, ως μέρος
της ατομικής μόρφωσης και εκπαίδευσης, αλλά και στο πλαίσιο διαχείρισης του ελεύθερου
χρόνου;

Απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δίνονται από το πλούσιο αρχειακό υλικό που
απόκειται στα αρχεία της Βενετίας. Σύμφωνα με το πρωτογενές πηγαϊκό υλικό που αφορά
τους ελληνικής καταγωγής κατοίκους της Βενετίας κατά τον 17ο αιώνα, πράγματι
καταγράφονται βιβλιοθήκες, ερμάρια, γραφεία, ράφια, κατάλληλα για την τοποθέτηση,
φύλαξη και αποθήκευση έντυπων βιβλίων, όπως και κατάστιχων, εγγράφων και άλλων
γραπτών τεκμηρίων που συγκροτούσαν προσωπικά και επαγγελματικά αρχεία. Μάλιστα, η
συνανάγνωση των αρχειακών τεκμηρίων με εικαστικό υλικό της εποχής, μπορεί να
οπτικοποιήσει όψεις του πολιτισμού του βιβλίου. Καθώς το έντυπο βιβλίο απογραφόταν ως
αυτόνομο υλικό στοιχείο σε διαθήκες και μετά θάνατον ινβεντάρια κινητής περιουσίας των
Ελλήνων της πόλης, θα διερευνηθούν πτυχές των αναγνωστικών συνηθειών τους· συνάμα,
μέσω του καταγραμμένου βιβλιακού υλικού και των προσωπικών αρχείων θα συζητηθούν
παράμετροι του γνωστικού, επιστημονικού και οικονομικού επιπέδου, καθώς και των
πνευματικών και αισθητικών κατευθύνσεων των κατόχων τους.

Ουρανία Καραγιάννη,

δρ Βυζαντινής Αρχαιολογίας